Amputatie vinger

Een amputatie van (een deel van) een vinger is meestal het gevolg van een ernstig ongeval. Het kan ook nodig zijn dat de handchirurg (een deel van) een vinger moet amputeren in verband met een ernstige aandoening. In deze tekst wordt alleen amputatie als gevolg van een ongeval besproken.
Het kan een klein stukje van de vingertop betreffen, maar ook de gehele vinger of erger. In alle gevallen vereist amputatie een snelle beoordeling van de situatie om de beste behandeling direkt te kunnen starten. Veel factoren zijn van belang en kunnen grote gevolgen hebben voor uw handfunctie. In sommige gevallen kan het geamputeerde deel weer teruggeplaatst worden en weer aangesloten aan de zenuwbanen en bloedvoorziening.

Diagnose

Oorzaak
Amputatie kan het gevolg zijn van een zaag- of snijverwonding, maar ook als gevolg van een beknelling, een scheurverwonding of zelfs een explosie (vuurwerk). Het niveau van amputatie, de betreffende vinger(s) en de aard van het ongeval bepalen voor een groot deel de ernst van het letsel.
Neem het geamputeerde deel mee naar het ziekenhuis. Het moet DROOG en KOUD zijn. Stop het in een afgesloten plastic zakje en in een bakje water met ijsblokjes. Stop het nooit in uw mond. Daar is het nat en warm, en dat is juist niet goed.

Diagnose
De handchirurg zal uw hand en het geamputeerde deel onderzoeken. Meestal is alleen een rontgenfoto nodig om te beoordelen in welke mate bot en gewrichten bij het letsel betrokken zijn.
Ondanks de hektische situatie is het belangrijk een rustig gesprek met u te voeren over het belang van de betreffende vinger(s) en wat er nodig is om een optimaal herstel van uw handfunctie te bereiken. Ook uw leeftijd, beroep, gezondheid en persoonlijke wensen zijn hierbij van belang.

Behandeling

De eerste neiging bij elke amputatie is natuurlijk om het geamputeerde deel weer terug te plaatsen. Dit is helaas niet altijd mogelijk en hangt van veel factoren af. Deze worden allemaal door de handchirurg in kaart gebracht en met u besproken. Als het mogelijk is om het geamputeerde deel weer terug te plaatsen (replanteren) dan zal dat met spoed plaatsvinden door de handchirurgen van het RKZ.
Als het geamputeerde deel niet teruggeplaatst kan worden of als het onverstandig is om dit te doen, dan zal de amputatiewond direkt verzorgd worden. Het kan voldoende zijn om de wond (deels) open te laten en regelmatig te verbinden om vanzelf te laten genezen. Meestal is een poliklinische operatie nodig omdat het voor de vingerfunctie belangrijk is een goede bedekking van de amputatiestomp te bereiken. Wederom hangt deze keuze van veel factoren af die door de handchirurg aan u zal worden uitgelegd.

Herstel na amputatie
Het herstel van de vinger hangt natuurlijk af van de ernst van de amputatie (of er nagel, bot en/of gewrichten bij betrokken zijn en of er weefsel verloren is gegaan) en van de behandeling. In alle gevallen kunt u de vinger en dus uw hele hand een tijdje niet goed gebruiken en is het belangrijk de wonden rustig te laten genezen. Regelmatige wondcontroles zullen worden afgesproken totdat alles goed genezen is.
Het is belangrijk om te realiseren dat het normaal is dat elk verlies van een lichaamsdeel heel emotioneel kan zijn. Vooral als het een heel zichtbaar deel, zoals een vinger, betreft. Ook het ongeval waardoor de amputatie is gebeurd kan u veel onrust geven in de herstelperiode. Het kan helpen om over uw gevoelens te praten met uw behandelaar of huisarts. Het is heel normaal om hulp te vragen in dit proces. Kijk ook eens op de website van de landelijke vereniging van geamputeerden (www.lvvg.nl)

Te verwachten resultaat
Elke behandeling na amputatie beoogt een optimaal herstel van uw vinger- en handfunctie. In welke mate dit bereikt kan worden is erg individueel en het te verwachten resultaat in uw situatie zal uitgebreid met u besproken worden door de handchirurg.
In veel gevallen is het nodig om een handtherapeut in te schakelen om het optimale functionele resultaat te kunnen bereiken. Het kan zijn dat er een blijvende beperking van de handfunctie bestaat. Hoe moeilijk het ook kan zijn, in onze ervaring weten patiënten met hulp van revalidatie-arts en handtherapeuten zich goed aan te passen om de dagelijkse activiteiten weer op te pakken.

Complicaties
Bij elke operatie kunnen complicaties optreden. In geval van amputatiewonden wordt vooral gelet op het ontstaan van een wondinfectie. Beperkte doorbloeding van de vinger kan weefselversterf veroorzaken en teruggeplaatste delen kunnen alsnog afsterven.
Na wondgenezing kunnen de littekens lange tijd stug en gevoelig blijven. Ondanks goede begeleiding door de handtherapeut kunnen vingergewrichten langdurig stijf blijven. Het duurt ook lange tijd voordat het gevoel in de vinger weer hersteld is. In sommige gevallen herstelt het gevoel in de vinger niet volledig. De zenuwuiteinden kunnen ook een pijnlijke plek in de vinger(top) veroorzaken. Sommige patiënten hebben na een amputatie last van zgn. fantoompijn. Dat is een pijn in het deel van de vinger dat niet meer aanwezig is. U wordt onder controle gehouden door de handchirurg totdat we er zeker van zijn dat uw genezing optimaal verloopt en er geen problemen meer kunnen optreden.