Vinger uit de kom

PIP luxatie / volaire plaatletsel
Elk vingergewricht kan door een ongelukkige val “uit de kom” schieten. De gewrichtsoppervlakken staan dan niet meer op de juiste manier tegenover elkaar. Er wordt gesproken van een vingerluxatie of ontwrichting. Vooral het middelste vingergewricht (PIP) is hier gevoelig voor.

Luxatie van het PIP-gewricht is een ernstig vingerletsel. Het is immers alleen mogelijk als de gewrichtsbanden scheuren. Bovendien kan een deel van een vingerkootje ook afgebroken zijn.

Het is heel belangrijk om een vingergewricht dat uit de kom is geweest serieus te nemen. Helaas komt het te vaak voor dat patiënten en dokters er vanuit gaan dat de vinger eenmaal terug op zijn plek met rust vanzelf wel weer zal herstellen. Integendeel, luxatie van een vingergewricht heeft een groot risico op blijvende stijfheid die moeilijk te corrigeren is.

Diagnose

Klachten
Pijn, zwelling en scheefstand zijn het meest opvallend. Het gewricht kan niet meer goed bewogen worden.

Oorzaak
De oorzaak van een luxatie is altijd een ongeval. Meestal is er sprake van een val, een klap of verdraaiing waarbij het gewricht uit de kom schiet.

Diagnose
Voor de diagnose en behandeling is het belangrijk te weten naar welke kant het gewricht uit de kom is geschoten. Meestal is dit achterover (dorsale luxatie), maar het kan ook naar voren of opzij gebeuren. Afhankelijk van de richting zijn verschillende gewrichtsbanden bij het letsel betrokken.
Als uw vinger uit de kom is dient er een röntgenfoto gemaakt te worden om te kijken of er ook een breuk bestaat en of het gewricht weer op de juiste manier terug op zijn plaats terecht is gekomen.
Terug op zijn plaats dient altijd onderzocht te worden of het gewricht stabiel is.

PIPluxaties

Behandeling

Uiteraard dient het gewricht snel weer terug op de normale positie geplaatst te worden. Vervolgens is het belangrijk om een stabiel gewricht te krijgen dat snel weer geoefend kan worden.
Grofweg zijn er drie redenen om een vingerluxatie te opereren:
1) als het gewricht onstabiel is geworden
2) als het gewricht niet goed terug op zijn plaats komt, en/of
3) als eenderde van het gewricht gebroken is en niet op zijn plaats staat.
In alle andere gevallen kan zonder operatie behandeld worden met de vinger helemaal recht in een spalkje waarin de vinger direkt geoefend kan worden. Hiervoor wordt u verwezen naar een handtherapeut.

Herstel na vingerluxatie
Elke behandeling beoogt een optimaal herstel van uw vingerfunctie. In welke mate dit bereikt kan worden hangt erg af van de ernst van de gescheurde gewrichtsbanden en de aanwezigheid van een breuk. Langdurige zwelling en enigszins bewegingsbeperking zijn gebruikelijk maar mag de functionele inzetbaarheid van de vinger niet beperken. Het te verwachten resultaat in uw situatie zal uitgebreid met u besproken worden door de handchirurg. In alle gevallen moet u rekening houden met een weken- tot maandenlang herstelproces.

PIPluxatiespalkjeZonder operatie heeft u 6 weken een afneembaar spalkje met een dagelijks oefenschema. De vinger zal de eerste weken flink dik en stijf zijn, maar moet langzaam herstellen en steeds beweeglijker worden. Bij hardnekkige stijfheid door verlittekening van gewrichtsbanden kan aanvullende behandeling of zelfs een operatie nodig zijn en zal het herstel meer tijd in beslag nemen.